Czy wierzyciel ponosi koszty komornicze

Postępowanie egzekucyjne, prowadzone przez komornika sądowego, jest istotnym narzędziem służącym wierzycielowi do wyegzekwowania przysługujących mu świadczeń od dłużnika. W momencie, gdy dłużnik nie wykonuje dobrowolnie swoich zobowiązań, wierzyciel może złożyć wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji. Jednak samo wszczęcie postępowania wiąże się z określonymi kosztami, których ponoszenie w różnych sytuacjach może spoczywać zarówno na dłużniku, jak i na wierzycielu. Warto zatem dokładnie przeanalizować, kiedy i w jakim zakresie wierzyciel ponosi koszty komornicze.

Zobacz najnowsze licytacje komornicze:

Licytacje komornicze Poznań
Licytacje komornicze Wrocław
Licytacje komornicze Zamość

Jakie koszty poniesie wierzyciel rozpoczynając egzekucję komorniczą?

Już na etapie składania wniosku o wszczęcie egzekucji, wierzyciel musi liczyć się z koniecznością poniesienia pierwszych wydatków. Komornik sądowy ma prawo żądać uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów wstępnych czynności egzekucyjnych. W zależności od rodzaju i zakresu planowanych działań, wysokość zaliczki może się różnić. Środki te służą m.in. na pokrycie wydatków związanych z czynnościami terenowymi, doręczeniem pism i zawiadomień, kosztami korespondencji, opłatami za uzyskanie informacji z urzędów czy za transport komornika.

Do najczęściej występujących kosztów początkowych, które wierzyciel może zostać poproszony o wpłacenie, należą:

• zaliczki na doręczenia zawiadomień i wezwań do zapłaty — pokrywające koszty korespondencji,
• zaliczki na czynności terenowe — obejmujące dojazd komornika i ewentualne zabezpieczenie mienia,
• zaliczki na koszty zapytań do organów administracyjnych i rejestrów — dotyczące poszukiwania majątku dłużnika.

Wszystkie te koszty reguluje ustawa o kosztach komorniczych, która dokładnie określa zarówno katalog wydatków, jak i zasady ich pobierania. Należy pamiętać, że wniesienie zaliczek jest warunkiem przystąpienia komornika do działania. Jeżeli jednak egzekucja zakończy się sukcesem, wierzyciel może liczyć na ich zwrot z wyegzekwowanej sumy.

Kiedy nalicza się koszty egzekucyjne?

Koszty egzekucyjne nie powstają automatycznie w chwili złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji. Są one naliczane w miarę podejmowania przez komornika kolejnych czynności i faktycznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wśród kosztów tych najważniejsze miejsce zajmuje opłata egzekucyjna, która stanowi wynagrodzenie komornika za przeprowadzenie postępowania. Jej wysokość w zdecydowanej większości przypadków jest procentowo uzależniona od kwoty wyegzekwowanego świadczenia pieniężnego.

Koszty egzekucji obejmują między innymi:

• opłatę egzekucyjną — zazwyczaj naliczaną w wysokości 10% wyegzekwowanej kwoty, z wyjątkami przewidzianymi ustawą,
• koszty doręczeń pism i zawiadomień — w tym koszty związane z wysyłką listów poleconych oraz kosztami korespondencji elektronicznej,
• wydatki na czynności terenowe — np. wizyty komornika u dłużnika, zabezpieczenie mienia, protokoły,
• opłaty związane z czynnościami sądowymi i administracyjnymi — np. za pozyskiwanie informacji o majątku dłużnika.

Warto podkreślić, że w sytuacji bezskutecznej egzekucji, czyli wtedy gdy komornik nie zdoła wyegzekwować należności, również mogą zostać naliczone pewne opłaty — choć zwykle w niższej wysokości (opłata minimalna).

Kiedy koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela, a kiedy dłużnika?

Zasadniczo odpowiedzialność za koszty egzekucji ponosi dłużnik, który uchyla się od dobrowolnego spełnienia świadczenia, co zmusza wierzyciela do skierowania sprawy do komornika. W przypadku skutecznego przeprowadzenia egzekucji, komornik najpierw potrąca należne mu opłaty i wydatki z wyegzekwowanej kwoty, a następnie przekazuje resztę wierzycielowi.

Istnieją jednak sytuacje, w których koszty egzekucji obciążają wierzyciela:

• przy umorzeniu egzekucji na wniosek wierzyciela — wówczas ponosi on koszty działań podjętych do momentu umorzenia,
• w przypadku zbędnych lub niecelowych czynności — gdy działania wierzyciela doprowadzą do niepotrzebnego angażowania komornika,
• przy całkowitej bezskuteczności egzekucji — jeżeli nie uda się wyegzekwować należności, wierzyciel ponosi koszty niewyrównane przez dłużnika.

Wierzyciel, decydując się na wszczęcie egzekucji, powinien mieć świadomość, że nie zawsze uda się odzyskać należność wraz z kosztami. Szczególnie w sytuacjach, gdy dłużnik jest niewypłacalny lub nie posiada żadnego majątku podlegającego egzekucji, istnieje ryzyko, że to wierzyciel będzie musiał ostatecznie ponieść znaczną część kosztów postępowania.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego a zobowiązania

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić zarówno z inicjatywy wierzyciela, jak i na skutek działań komornika, gdy egzekucja okazuje się całkowicie bezskuteczna. W każdym przypadku umorzenie wiąże się z koniecznością rozliczenia kosztów poniesionych w toku postępowania. Jeżeli w momencie umorzenia komornik nie wyegzekwował żadnych środków od dłużnika, wszelkie koszty, w tym także niewykorzystane zaliczki, rozliczane są z wierzycielem.

W praktyce oznacza to, że:

– w przypadku umorzenia egzekucji przed podjęciem czynności wierzyciel odzyska część niewykorzystanych zaliczek,

– przy zaawansowanym stadium postępowania wierzyciel ponosi koszty dotychczasowych czynności, które nie zostały pokryte z majątku dłużnika.

Dlatego decyzja o skierowaniu sprawy do egzekucji powinna być poprzedzona wnikliwą oceną sytuacji majątkowej dłużnika. Im większa szansa na skuteczne wyegzekwowanie należności, tym mniejsze ryzyko, że to wierzyciel poniesie koszty postępowania egzekucyjnego.